Hoe kunnen mensen eerder de hulp krijgen die ze nodig hebben?
Gelijkwaardigheid, vertrouwen en continuïteit in de hulpverlening zijn cruciaal. Buren, vrijwilligers en werkgevers spelen een rol die vaak wordt onderschat, maar die waardevol is. En drempels zoals schaamte, bureaucratie en onbekendheid met voorzieningen zorgen ervoor dat mensen te laat aankloppen voor hulp.
Dat waren de belangrijkste conclusies van de bijeenkomst ‘Gelijke Kansen, Gezonde Toekomst’ op 2 november bij Curio entree, in samenwerking met Samen in de Regio, in Bergen op Zoom. Professionals, vrijwilligers, ervaringsdeskundigen en beleidsmakers spraken elkaar daar over de afstand tussen de leefwereld van inwoners in een kwetsbare positie en de systeemwereld van hulpverlening en overheid.
Postcode bepaalt nog steeds hoe gezond je oud wordt
In zijn welkomstwoord benadrukte wethouder Ahajaj van gemeente Bergen op Zoom dat de postcode van een inwoner nog steeds bepaalt hoe gezond diegene oud wordt. Het verschil in gezonde levensjaren tussen wijken kan oplopen tot 14 jaar, ook in Bergen op Zoom. Gezondheid is volgens hem geen kwestie van gezonde keuzes maken. Het hangt samen met chronische stress, wel of geen netwerk, woonkwaliteit en financiële omstandigheden. Hij vroeg de deelnemers om niet als professional of beleidsmaker te luisteren, maar als medemens: om eerst echt te horen wat kansenongelijkheid in het dagelijks leven betekent, en dan pas plannen te gaan maken.
Drie inleidingen
Hans Augustijn van GGD West-Brabant liet met cijfers zien hoe groot de verschillen zijn. Eén op de tien jongeren groeit op in armoede. Van hen haalt ongeveer 20 procent een hbo- of universitair diploma. Bij jongeren die niet in armoede opgroeien, is dat ongeveer 40 procent.
Joëlle Bakx, community builder armoedebestrijding in Bergen op Zoom, vertelde over mensen die hulp nodig hebben, maar daar niet makkelijk om vragen. Schaamte, trots en eerdere teleurstellingen maken die stap soms groot. Door aanwezig te zijn, te luisteren en verbindingen te leggen, ontstaan nieuwe mogelijkheden.
Daarna brachten deelnemers hun eigen ervaringen en knelpunten in. Bureaucratie, versnipperd aanbod en ingewikkelde procedures staan regelmatig in de weg. Terwijl mensen juist behoefte hebben aan vertrouwen, aandacht en passende ondersteuning.
Samen aan de slag met 6 casussen
Daarna werkten zes groepen elk aan een casus. Bij vijf groepen sloot een inwoner met ervaring aan. Hun verhalen waren het vertrekpunt voor gesprekken over wat anders en beter kan. Dat leverde een belangrijke aanbeveling op: betrek ervaringsdeskundigen structureel bij het ontwerp van hulp en beleid.
Ook kwam naar voren dat organisaties elkaars aanbod onvoldoende kennen, en dat de kloof tussen informele initiatieven en formele organisaties aandacht nodig heeft. Deelnemers namen concrete persoonlijke actiepunten mee naar huis.
Binnen IZA en AZWA werken we aan een sterkere sociale basis en betere samenwerking tussen zorg en sociaal domein. Als we de kennis en ervaring uit deze bijeenkomst gebruiken en de mensen om iemand heen meer betrekken, maken we de stap naar hulp kleiner.
